7D Book

Sedentary Behaviour คืออะไร ภาพเปรียบเทียบผู้หญิงออกกำลังกายกับการนั่งทำงานเป็นเวลานาน แม้ออกกำลังกายทุกวันก็ยังมีพฤติกรรมเนือยนิ่งได้

Sedentary Behaviour คืออะไร? ทำไมออกกำลังกายทุกวันก็ยังนั่งมากเกินไปได้

ออกกำลังกายตอนเช้า 45 นาที จากนั้นนั่งทำงาน 3 ชั่วโมง นั่งกินข้าว กลับมานั่งประชุม นั่งรถกลับบ้าน แล้วจบวันด้วยการนั่งดูซีรีส์อีกสองตอน ถ้าเป็นแบบนี้ เราเป็นคน Active หรือเป็นคนที่มี Sedentary Behaviour กันแน่? คำตอบคือ เราอาจเป็นทั้งสองอย่างพร้อมกันได้ เพราะการออกกำลังกายกับการใช้เวลาส่วนใหญ่ของวันในท่านั่งไม่ใช่เรื่องตรงข้ามกัน คนหนึ่งสามารถออกกำลังกายสม่ำเสมอ ขณะเดียวกันก็มี Sedentary Behaviour สูงได้เช่นกัน และความแตกต่างนี้สำคัญต่อวิธีที่เรามองเรื่อง Movement หรือการเคลื่อนไหวในชีวิตประจำวัน พูดง่ายๆ คือ การดูแลสุขภาพไม่ได้มีแค่คำถามว่า “วันนี้ออกกำลังกายหรือยัง?” แต่อาจต้องถามเพิ่มว่า “นอกจากเวลาออกกำลังกายแล้ว วันนี้เราใช้เวลาอยู่นิ่งมากแค่ไหน?” Sedentary Behaviour คืออะไร? Sedentary Behaviour หรือพฤติกรรมเนือยนิ่ง คือพฤติกรรมขณะที่เราตื่น แต่ใช้พลังงานต่ำมากในท่านั่ง เอน หรือนอน เช่น นั่งทำงานหน้าคอมพิวเตอร์ นั่งประชุม นั่งรถ ดูโทรทัศน์ เล่นเกม ใช้โทรศัพท์ อ่านหนังสือ หรือนอนเล่นโทรศัพท์ จุดสำคัญอยู่ที่คำว่า […]

ผลตรวจสุขภาพปกติแต่ยังรู้สึกไม่สบาย ภาพผู้หญิงกำลังดูผลตรวจสุขภาพในห้องตรวจ โดยมีแพทย์อยู่ด้านหลัง

ทำไมผลตรวจสุขภาพปกติ แต่ยังรู้สึกไม่สบาย?

ผลตรวจสุขภาพออกมาปกติ แต่ทำไมเรายังรู้สึกเหนื่อย นอนไม่อิ่ม หรือไม่สบายเนื้อตัวอยู่? คำว่า “ผลตรวจปกติ” หมายถึงค่าที่ตรวจอยู่ในเกณฑ์อ้างอิงของประชากรทั่วไป ณ ช่วงเวลาที่ตรวจ แต่ไม่ได้หมายความว่าร่างกายของเราจะอยู่ในสภาพดีที่สุดเสมอไป อาการที่เกิดขึ้นทั้งที่ผลตรวจปกติอาจเกี่ยวข้องกับหลายเรื่อง เช่น ความเครียดสะสม การพักผ่อนไม่เพียงพอ ความไม่สมดุลของระบบประสาทอัตโนมัติ หรือปัจจัยบางอย่างที่ไม่ได้อยู่ในการตรวจสุขภาพทั่วไป เพราะฉะนั้น ถ้าผลตรวจปกติแต่เรายังรู้สึกไม่ดี ก็ไม่ควรมองข้ามสิ่งที่ร่างกายกำลังบอกเรา “ผลตรวจปกติ” จริงๆ แล้วบอกอะไรและไม่บอกอะไร? หลายคนเข้าใจว่า “ตรวจแล้วปกติ = สุขภาพดี” แต่จริงๆ แล้วคำว่าปกติมีข้อจำกัดที่ควรรู้ อย่างแรกคือ เกณฑ์อ้างอิง หรือ Reference Range เป็นค่าทางสถิติของคนหมู่มาก ช่วงที่เรียกว่าปกติจึงค่อนข้างกว้าง ค่าของเราอาจอยู่ใกล้ปลายเกณฑ์ล่างหรือบนและยังถูกระบุว่า “ปกติ” ได้ แต่ไม่ได้หมายความว่านั่นคือจุดที่ร่างกายของเราทำงานได้ดีที่สุดเสมอไป อย่างที่สอง การตรวจสุขภาพเป็นเหมือน ภาพนิ่งของร่างกายในช่วงเวลาหนึ่ง เช่น ผลเลือดบอกสภาพในช่วงที่เราไปตรวจ แต่ไม่ได้สะท้อนสิ่งที่เปลี่ยนแปลงตลอดทั้งวัน เช่น ระดับความเครียดหรือคุณภาพการฟื้นตัว และอย่างที่สาม การตรวจสุขภาพประจำปีแบบทั่วไปมีรายการตรวจที่จำกัด ส่วนใหญ่มักเน้นค่าพื้นฐาน เช่น น้ำตาล ไขมัน การทำงานของตับและไต หรือความดัน […]

นั่งทำงานทั้งวัน แต่ออกกำลังกายวันละ 1 ชั่วโมงเพียงพอไหม ภาพเปรียบเทียบผู้หญิงนั่งทำงานกับการวิ่งออกกำลังกาย

นั่งทั้งวัน แต่ออกกำลังกายวันละ 1 ชั่วโมง เพียงพอไหม?

ลองนึกภาพวันธรรมดาของคนทำงาน ตื่นเช้ามาวิ่ง 45 นาทีหรือเข้ายิม 1 ชั่วโมง จากนั้นนั่งทำงานหน้าคอมตั้งแต่เช้าถึงเย็น ขับรถกลับบ้าน กินข้าว แล้วนั่งดูซีรีส์ต่อก่อนนอน ถ้ามองเฉพาะเรื่อง “ออกกำลังกาย” วันนี้ก็ดูเหมือนเราดูแลสุขภาพได้ดีแล้ว แต่ถ้าลองนับเวลาที่ร่างกายต้องนั่งนิ่งๆ ตลอดทั้งวัน ภาพอาจต่างออกไป คำถามคือ ถ้าออกกำลังกายวันละ 1 ชั่วโมง แต่ต้องนั่งทำงานเกือบทั้งวัน แบบนี้เพียงพอไหม? คำตอบสั้นๆ คือ การออกกำลังกาย 1 ชั่วโมงมีประโยชน์มาก แต่ไม่ได้หมายความว่าเวลาที่เหลือของวันจะนั่งนานแค่ไหนก็ได้ เพราะการออกกำลังกายกับการเคลื่อนไหวในชีวิตประจำวันเป็นคนละส่วนที่ควรดูไปพร้อมกัน พูดง่ายๆ คือ Workout สำคัญ แต่สิ่งที่ร่างกายทำในอีกหลายชั่วโมงนอก Workout ก็สำคัญเหมือนกัน นั่งเยอะ กับ ไม่ออกกำลังกาย เหมือนกันไหม? สองอย่างนี้ไม่เหมือนกัน และเป็นจุดที่หลายคนสับสน คำว่า Physical Inactivity โดยทั่วไปหมายถึงการมีกิจกรรมทางกายไม่ถึงระดับที่แนะนำ ส่วน Sedentary Behaviour หรือพฤติกรรมเนือยนิ่ง หมายถึงช่วงเวลาที่เราตื่นอยู่ แต่ใช้พลังงานน้อยในท่านั่ง เอน หรือนอน เช่น […]

Chakra Yoga คืออะไร โยคะที่เชื่อมโยงท่าโยคะ การหายใจ และสมาธิกับแนวคิดจักระทั้ง 7 พร้อมวิธีเริ่มต้นสำหรับมือใหม่

Chakra Yoga คืออะไร? ต่างจากโยคะทั่วไปอย่างไร พร้อมวิธีเริ่มต้นสำหรับมือใหม่

Chakra Yoga (จักระโยคะ) คือการฝึกโยคะที่นำแนวคิดเรื่อง จักระทั้ง 7 มาใช้เป็นกรอบในการฝึก โดยผสม ท่าโยคะ การหายใจ การทำสมาธิ และการตั้งเจตนา เข้าด้วยกัน ต่างจากโยคะทั่วไปคือ Chakra Yoga ไม่ได้โฟกัสแค่ความแข็งแรง ความยืดหยุ่น หรือการผ่อนคลาย แต่ให้ความสำคัญกับการรับรู้ต่อร่างกาย ต่อความคิด และต่ออารมณ์ ผ่านจักระแต่ละจุด สรุปสั้นๆ: Chakra Yoga คือโยคะที่ใช้ “จักระทั้ง 7” เป็นแนวทางในการเลือกท่า การหายใจ และการทำสมาธิ เพื่อฝึกร่างกายและสังเกตตัวเองไปพร้อมกัน หมายเหตุ: จักระเป็นแนวคิดทางจิตวิญญาณ ไม่ใช่โครงสร้างทางกายวิภาคที่ได้รับการยืนยันทางการแพทย์ ส่วนประโยชน์ของโยคะ คือ ความยืดหยุ่น การทรงตัว และการช่วยลดความเครียด มีงานศึกษารองรับในหลายด้าน Chakra Yoga คืออะไร? Chakra Yoga หรือ จักระโยคะ คือการนำระบบจักระมาใช้ร่วมกับการฝึกโยคะ ทั่วไปจะกล่าวถึง จักระหลัก 7 จุด ไล่จากบริเวณฐานกระดูกสันหลังไปจนถึงด้านบนของศีรษะ […]

วิธีชะลอวัยตามหลักวิทยาศาสตร์ เพื่อดูแลสุขภาพและผิวพรรณให้ดูอ่อนเยาว์ พร้อมลดปัจจัยที่เร่งความเสื่อมตามวัย

หน้าเด็กลง / ชะลอวัยตามหลักวิทยาศาสตร์ ทำได้จริงไหม?

คำตอบสั้นๆ คือ “ชะลอได้ แต่หยุดหรือย้อนวัยไม่ได้” เราไม่สามารถหยุดกระบวนการแก่ตามธรรมชาติ แต่งานวิจัยชี้ชัดว่าความ “ดูแก่” ของผิวส่วนใหญ่มาจากปัจจัยที่ควบคุมได้ โดยเฉพาะแสงแดดและการสูบบุหรี่ ไม่ใช่แค่อายุจริง การดูแลที่ถูกวิธีจึงชะลอความแก่ของผิวได้จริง ในขณะที่ผลิตภัณฑ์หลายอย่างในตลาดถูกโฆษณาเกินจริง “ชะลอวัย” ทำได้จริงไหม แค่ไหน ต้องแยกสองเรื่องออกจากกัน อย่างแรกคือ “การแก่ทางชีวภาพ” ซึ่งเป็นกระบวนการธรรมชาติที่หยุดไม่ได้ อย่างที่สองคือ “การดูแก่ของผิว” ซึ่งส่วนใหญ่เกิดจากปัจจัยภายนอกที่เราจัดการได้ งานวิจัยด้านผิวหนังพบว่าริ้วรอย จุดด่างดำ และผิวหย่อนคล้อยจำนวนมากไม่ได้มาจากอายุโดยตรง แต่มาจากการทำลายสะสมของแสงแดดและพฤติกรรม นั่นแปลว่าคนอายุเท่ากันอาจดูอ่อนหรือแก่ต่างกันมาก ขึ้นกับการดูแล และนี่คือส่วนที่วิทยาศาสตร์ช่วยได้จริง อะไรทำให้ผิวแก่เร็วกว่าวัย แสงแดด (รังสี UV) คือตัวการอันดับหนึ่ง รังสี UV ทำลายคอลลาเจนในผิว ทำให้เกิดริ้วรอย จุดด่างดำ และผิวหย่อนคล้อย บางงานวิจัยชี้ว่าแดดทำให้ผิวแก่มากกว่าอายุจริงด้วยซ้ำ ปัจจัยนี้คือสิ่งที่ควรจัดการเป็นอันดับแรก การสูบบุหรี่ เร่งการเสื่อมของผิวและทำให้ผิวหมองคล้ำ เหี่ยวย่นเร็วขึ้น น้ำตาลและอาหารที่ทำให้เกิดปฏิกิริยา glycation ทำให้คอลลาเจนแข็งและเสื่อมเร็วขึ้น การนอนไม่พอและความเครียดเรื้อรัง รบกวนการซ่อมแซมผิวและเร่งความเสื่อม การออกกำลังกายที่หักโหมเกินไป อาจทำให้ผิวโทรมได้ ในขณะที่การออกกำลังกายอย่างพอเหมาะกลับช่วยชะลอวัย วิธีชะลอวัยที่มีหลักฐานวิทยาศาสตร์รองรับ สิ่งเหล่านี้คือแกนหลักที่งานวิจัยสนับสนุน […]

HRV คืออะไร ค่าความแปรปรวนของอัตราการเต้นหัวใจที่ช่วยสะท้อนความเครียด การฟื้นตัว การนอนหลับ และการทำงานของระบบประสาทอัตโนมัติ

HRV คืออะไร? อ่านสัญญาณสุขภาพหัวใจที่ผลตรวจทั่วไปไม่เคยบอก

HRV (Heart Rate Variability หรือความแปรปรวนของอัตราการเต้นหัวใจ) คือค่าที่วัดความแตกต่างของช่วงเวลาระหว่างการเต้นของหัวใจแต่ละครั้ง เป็นตัวชี้วัดความสมดุลของระบบประสาทอัตโนมัติและระดับการฟื้นตัวของร่างกาย ยิ่งค่า HRV สูงตามบริบทของตัวเอง มักสะท้อนว่าร่างกายพักฟื้นดีและรับมือความเครียดได้ดี HRV คืออะไรกันแน่ หัวใจของเราไม่ได้เต้นเป็นจังหวะเป๊ะเหมือนเครื่องจักร แม้ชีพจรจะอยู่ที่ 60 ครั้งต่อนาที แต่ช่วงเวลาระหว่างการเต้นแต่ละครั้งจะไม่เท่ากันเป๊ะ — อาจเป็น 0.95 วินาที แล้ว 1.05 วินาที แล้ว 0.98 วินาที สลับกันไป ความแตกต่างเล็กๆ นี้เองที่เรียกว่า HRV ความแปรปรวนนี้ไม่ใช่ความผิดปกติ แต่กลับเป็นเรื่องดี เพราะมันสะท้อนว่าระบบประสาทอัตโนมัติของเราทำงานยืดหยุ่น ปรับตัวตามสถานการณ์ได้ดี ตรงกันข้าม หัวใจที่เต้นสม่ำเสมอเกินไปแบบเครื่องจักรมักเป็นสัญญาณว่าร่างกายกำลังตึงเครียดหรือปรับตัวได้ไม่ดี ทำไม HRV ถึงสำคัญกว่าที่หลายคนคิด ระบบประสาทอัตโนมัติของเราแบ่งเป็นสองฝ่ายที่ทำงานถ่วงดุลกัน คือระบบซิมพาเทติก (โหมด “สู้หรือหนี” เร่งร่างกายให้ตื่นตัว) และระบบพาราซิมพาเทติก (โหมด “พักและฟื้น” ช่วยให้ร่างกายผ่อนคลาย) HRV คือหน้าต่างที่ให้เรามองเห็นว่าสองระบบนี้กำลังสมดุลกันแค่ไหน เมื่อเราเครียด นอนน้อย ป่วย […]

error: Content is protected !!
Shopping cart close